Met gevoel voor symboliek heeft minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën op Prinsjesdag de Rijksbegroting voor 2016 gepresenteerd. Voor de gelegenheid had hij het ‘koffertje van Lieftinck’ geleend van het Belasting- en Douanemuseum. In dit koffertje zat de Miljoenennota van 1947, die de wederopbouw van Nederland inluidde. En hoewel ons land volgens Dijsselbloem nog niet geheel is hersteld van de crisis, toont hij hiermee wel zijn optimisme.

Dat wordt onderstreept door het belangrijkste nieuws uit die Miljoenennota: de lasten worden in 2016 met € 5 miljard verlicht. Vooral werkenden gaan erop vooruit. Dat is een bewuste keuze, omdat het kabinet de positie van de Nederlandse arbeidsmarkt wil versterken. Als exportland zijn we nu nog te afhankelijk is van wereldwijde ontwikkelingen. Een betere situatie op de arbeidsmarkt verbetert de stabiliteit van ons land. Daarom wordt het interessanter om (meer) te werken én om meer personeel in dienst te nemen.

Arbeidskorting omhoog, belasting omlaag

Zo wordt de arbeidskorting voor inkomens tot € 50.000 verhoogd. Ook de inkomensafhankelijke combinatiekorting gaat omhoog. Verder gaan de percentages van de belastingschijven 2 en 3 met 1,85% omlaag en wordt de inkomensgrens van het hoge tarief van 52% verschoven van € 57.586 naar € 66.000 bruto. Hierdoor vallen werknemers pas later in dit hoogste tarief van de inkomstenbelasting.

Kinderopvangtoeslag en kindgebonden budget omhoog

Ook de kinderopvangtoeslag gaat omhoog, evenals het kindgebonden budget. De overheid wil ouders namelijk de mogelijkheid bieden om volop kunnen werken. Dit kan een gemiddeld gezin met twee kinderen ruim € 100 per maand extra opleveren.

Aanpassingen ‘spaartaks’

De belastingvrije voet voor spaargeld en ander vermogen dat in box 3 valt, gaat in 2017 omhoog van ruim € 21.000 naar € 25.000. Ook daalt de vermogensrendementsheffing – de effectieve spaarbelasting – boven die belastingvrije voet voor mensen met een vermogen tot € 100.000 van 1,2% naar 0,87%.

Wie een hoger box 3-vermogen heeft, gaat juist meer belasting betalen. De effectieve belasting voor box 3-vermogens tussen € 100.000 en € 1.000.000 gaat omhoog naar 1,4%. Voor vermogens boven € 1 miljoen stijgt ze zelfs naar 1,65%.

Schenkingsvrijstelling voor eigen woning weer naar € 100.000

Het kabinet wil de schenkingsvrijstelling in 2017 weer verhogen naar € 100.000 op voorwaarde dat het geld wordt besteed aan de aankoop of verbetering van een koopwoning of de aflossing van de hypotheek. Zo het er nu uitziet, zou iedereen mogen schenken aan begunstigden tussen de 18 en 40 jaar.

Ouders die al eerder gebruik hebben gemaakt van een hoge vrijgestelde schenking aan hun kind(eren) ten behoeve van hun woning zouden het verschil tussen die schenking en het bedrag van € 100.000 alsnog als schenking mogen overmaken zonder dat hun kind(eren) hierover schenkbelasting hoeven te betalen.

Koopkrachtstijging niet voor iedereen

Hoewel de belofte vanuit Den Haag was dat iedereen tenminste evenveel koopkracht houdt als nu, laten diverse berekeningen zien dat dit niet waar is. Zo gaan mensen met een uitkering en gepensioneerden er niet of nauwelijks op vooruit en zijn er binnen deze groepen ook huishoudens die inleveren. Vooral gepensioneerden met een aanvullend pensioen en / of eigen vermogen worden getroffen. Wel wordt de ouderenkorting met ruim € 140 verhoogd en blijft de tijdelijke verhoging van de zorgtoeslag van kracht.

Ondernemers

Uiteraard profiteren ook ondernemers van de lagere kosten op arbeid. Daarnaast wil het kabinet het lage inkomensvoordeel (LIV) invoeren. Dit is een loonsubsidie in de vorm van een korting op de werkgeversbijdragen voor laagbetaalde of laaggeschoolde werknemers. De tegemoetkoming bedraagt maximaal € 2000 per werknemer per jaar en wordt in 2017 ingevoerd.

RDA en WSBO

In 2016 worden de Research & Developmentaftrek (RDA) en de Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk (WSBO) samengevoegd. Hierdoor wordt het eenvoudiger om deze fiscaalvriendelijke regelingen ter stimulering van onderzoek en ontwikkeling aan te vragen. Verder worden de budgetten verhoogd met € 100 miljoen in 2016 en € 115 miljoen in de daaropvolgende jaren.

Regeling voor durfkapitaal

Ook wil het kabinet het vanaf 2017 voor private investeerders aantrekkelijker maken om durfkapitaal te verstrekken aan startende bedrijven en het mkb. Hiervoor is vooralsnog een bedrag van € 50 miljoen gereserveerd.

Impopulaire belastingmaatregelen van de baan

Tot slot zijn drie impopulaire belastingmaatregelen, waarvan eerder sprake was, geschrapt. Zowel de plannen voor het verlagen van de zelfstandigenaftrek als het verhogen van de btw en de belasting in box 2 zijn niet opgenomen in de kabinetsplannen.

Beide Kamers moeten nog akkoord gaan

De plannen zijn overigens nog niet definitief. Eerst moeten zowel de Tweede als de Eerste Kamer ze nog goedkeuren.