Weet u hoe hoog de kosten zijn als u of één van of uw ouders noodgedwongen in een zorginstelling gaat wonen? De afgelopen jaren is de eigen bijdrage hiervoor alleen maar gestegen. En hoewel sommige politieke partijen de eigen bijdrage willen afschaffen, lijkt de kans dat dit gebeurt klein. Niet alleen omdat er waarschijnlijk geen meerderheid voor is, maar ook omdat dit grote gevolgen zou hebben voor de Rijksbegroting.

Mede als gevolg van de toenemende vergrijzing lopen de zorgkosten in Nederland de laatste jaren snel op. Het politieke antwoord hierop is de ‘zorgzame samenleving’. In de praktijk betekent dit dat de eigen verantwoordelijkheid van burgers is vergroot en veel collectieve regelingen zijn versoberd. Hierdoor moet u – of uw vader of moeder – steeds vaker zelf een deel van de zorgkosten betalen en is de eigen bijdrage hoger dan vroeger.

Verpleeg- en verzorgingshuizen

Eén van de veranderingen is doorgevoerd op 1 januari 2015. Sindsdien vallen langdurige en intensieve zorg in verzorgings- en verpleeghuizen niet langer onder de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ), maar onder de Wet langdurige zorg (Wlz). Als u in een verpleeghuis wordt opgenomen of in een verzorgingshuis gaat wonen, betaalt u daardoor al snel een fikse eigen bijdrage.

Bijna € 28.000 per jaar

Uw eigen bijdrage is afhankelijk van uw woonsituatie, uw zorgindicatie, uw inkomen en uw vermogen in box 3. Om het nog ingewikkelder te maken, is er sprake van een hoge eigen bijdrage en een lage eigen bijdrage. De eerste zes maanden van uw verblijf in de zorginstelling betaalt u de lage bijdrage. Daarna geldt de hoge bijdrage, tenzij u een partner heeft die nog zelfstandig woont. In dat geval blijft de lage bijdrage van kracht.

De eigen bijdrage bij langdurige zorg met verblijf kan flink oplopen. De maximale eigen bijdrage is momenteel maar liefst  € 27.751 per jaar (2017). Het Centraal Administratiekantoor (CAK) berekent en incasseert de eigen bijdrage, Op de website van het CAK kunt u grofweg berekenen hoe hoog deze zou zijn.

Eigen huis opeten?

Wie een eigen huis heeft op het moment van opname in een zorginstelling, hoeft de overwaarde ervan niet direct ‘op te eten’, De woning valt niet in box 3 waar uw overige vermogen wel in valt, maar in box 1. Als u alleenstaand bent, blijft dat zo tot twee jaar na het moment van opname. Zodra het huis is verkocht, valt de overwaarde wel in box 3 en wordt het bedrag meegeteld bij het berekenen van de eigen bijdrage.

Drie voorbeelden

Om de gevolgen beter te duiden, hebben wij drie voorbeelden voor u uitgewerkt. Om een goede vergelijking te kunnen maken, gaan we uit van gelijke bedragen voor inkomen, box 3-vermogen en overwaarde:

  • allebei de partners ontvangen AOW en pensioen en hebben elk een totaal jaarinkomen van € 20.000;
  • beide partners hebben ieder een box 3-vermogen van € 100.000;
  • het gezamenlijke koophuis heeft een overwaarde van € 100.000;
  • een stelpost voor betaalde belasting van € 5.000 (dit is nodig voor sommige berekeningen);
  • er is geen sprake van zorg voor kinderen.

Voorbeeld 1: één partner blijft thuis wonen, de andere verhuist naar een zorginstelling
Henk en Marie hebben allebei hun leven lang gewerkt en genieten nu van hun pensioen. Henk wordt echter getroffen door een snel voortschrijdende vorm van dementie en moet al na een jaar verhuizen naar een zorginstelling. Marie blijft in hun eigen huis wonen.

Volgens de indicatieve berekening met de rekenmodule van het CAK moet Henk elke maand een lage eigen bijdrage van € 583,33 betalen. Zolang Marie zelfstandig in het eigen huis blijft wonen, verandert dit niet.

Maar als Marie overlijdt en Henk haar enige erfgenaam is – of als er sprake is van een langstlevende testament – gaat Henks eigen bijdrage wel omhoog. Ervan uitgaande dat zijn inkomen gelijk blijft, gaat hij de hoge bijdrage betalen. Daarbij wordt het erfdeel van Marie bij zijn vermogen opgeteld. Henks eigen bijdrage stijgt dan naar € 2.000 per maand. Als het huis ook nog wordt verkocht, moet Henk de maximale hoge eigen bijdrage van  € 2.312 per maand betalen.

Voorbeeld 2: allebei de partners verhuizen naar een zorginstelling
Ook Jan en Hanna hebben allebei hun leven lang gewerkt. Door gezondheidsklachten moeten ze echter in een zorginstelling gaan wonen. Ondanks dat ze allebei zorg ontvangen, hoeven ze slechts eenmaal de eigen bijdrage te betalen.

Volgens de indicatieve berekening met de rekenmodule van het CAK moeten Jan en Hanna in het eerste half jaar gezamenlijk een lage bijdrage van € 583 per maand betalen. Daarna geldt voor hen een gezamenlijke hoge eigen bijdrage van € 2.312. Verkopen ze ook nog het huis, dan heeft dit geen invloed op de eigen bijdrage omdat ze al het maximale bedrag betalen.

Voorbeeld 3: een alleenstaande verhuist naar een zorginstelling
Wim is al jaren weduwnaar. Hoewel hij kwakkelt met zijn gezondheid, woont hij zelfstandig in een koophuis. Door een val loopt hij een complexe breuk op, waardoor hij permanent moet verhuizen naar een zorginstelling.

Volgens de indicatieve berekening met de rekenmodule van het CAK moet Wim in het eerste half jaar een lage eigen bijdrage van € 292 per maand betalen. Daarna geldt een hoge eigen bijdrage van € 1.332. Als hij zijn huis heeft verkocht, stijgt deze naar € 2.000 per maand.

Bijtijds maatregelen treffen

Zeker als er sprake is van een goed inkomen of vermogen, loopt de eigen bijdrage snel op. Dit kan ten koste gaan van de erfenis die u voor uw kinderen in gedachten heeft. Als u wilt voorkomen dat een (groot) deel daarvan naar de staat gaat in plaats van naar hen, is het belangrijk om bijtijds maatregelen te treffen.

Dat kan onder andere door in uw testament te laten opnemen dat de kindsdelen opeisbaar zijn als de langstlevende in een zorginstelling wordt opgenomen. Of u kiest ervoor om een deel van uw vermogen te schenken aan uw kinderen, al dan niet op papier. In het laatste geval leent u de schenking direct weer terug, waardoor u een schuld creëert in box 3 die gunstig kan uitpakken voor de hoogte van uw eigen bijdrage.

Financiële toekomst gunstig inrichten

Gecertificeerd financieel planners met het keurmerk FFP CFP ® kunnen u helpen om ervoor te zorgen dat uw vermogen daar belandt waar u wilt. Niet alleen omdat zij op de hoogte zijn van de laatste wet- en regelgeving, ook omdat zij vooruitkijken om uw financiële toekomst zo gunstig mogelijk in te richten. Heeft u nog geen financieel planner? Maak dan eens een afspraak om te kijken wat hij of zij voor u kan betekenen. Vind eenvoudig een gecertificeerd financieel planner bij u in de buurt met onze handige zoekmachine.