De familielening wordt steeds populairder. Veel Nederlandse notarissen noteerden in het afgelopen jaar een groei van meer dan 10% van het aantal familieleningen dat in een akte is vastgelegd. In veel gevallen gaat het daarbij om ouders die hun kinderen helpen met een hypotheek voor hun huis.

Bij zo’n hypothecaire familielening mag het kind de betaalde hypotheekrente, net zoals bij een hypotheek van de bank, aftrekken in box 1 als hij of zij voldoet aan de regels voor de hypotheekrenteaftrek. Voor de ouders verandert er weinig als zij de lening vanuit hun box 3-vermogen verstrekken omdat ook vorderingen hierin vallen. Boven het heffingsvrije bedrag wordt dit vermogen belast met de vermogensrendementsheffing.

Hoogte van de rente

De hoogte van de rente over een familielening is niet wettelijk vastgelegd. Over het algemeen wordt de marktconforme rente met een plus of min van 25% aangehouden. Vraagt u als ouder minder rente, dan kan de fiscus dit als een schenking beschouwen. Vraagt u meer rente, dan kan een deel van de rentebetaling juist worden aangemerkt als een schenking van het kind aan de ouders!

Kasrondje

Winst maken speelt bij zeven op de tien familieleningen geen rol. Als dat ook voor u geldt, kunt u uw kinderen financieel nog meer helpen. U kunt de jaarlijkse schenkingsvrijstelling (ruim € 5.200 per kind in 2015) benutten door de betaalde rente terug te geven. Deze constructie wordt het ‘kasrondje’ genoemd. Dit heeft geen gevolgen voor hun rechten op hypotheekrenteaftrek.

Lenen of schenken

Uiteraard zijn er ook andere mogelijkheden als u uw kinderen wilt helpen met hun koopwoning. Zo kunt u kinderen tussen 18 en 40 jaar eenmalig een bedrag van ruim € 52.000 (2015) belastingvrij schenken voor de aankoop van een koopwoning, de aflossing van hun hypotheek of voor woningverbetering.

Schenkingsvrijstelling eigen woning omhoog

Op Prinsjesdag 2015 heeft het kabinet voorgesteld om de verhoogde schenkingsvrijstelling van € 100.000 ten behoeve van de eigen woning in 2017 opnieuw in te voeren. Als dit gebeurt, geldt de vrijstelling naar verwachting voor iedereen die schenkt aan een begunstigde in de leeftijd van 18 tot 40 jaar.

Eerder gold de verhoogde vrijstelling al van 1 oktober 2013 tot 1 januari 2015. Toen mochten ouders alsnog het verschil tussen een eerdere eenmalig verhoogde, belastingvrije schenking en het bedrag van € 100.000 aan hun kinderen geven zonder dat ze hierover schenkbelasting hoefden te betalen. Waarschijnlijk zal een dergelijke overgangsregeling ook gelden als de verruimde vrijstelling wordt geherintroduceerd.

Notaris of niet?

Zeker als u geld uitleent voor een hypotheek, is het verstandig om dit notarieel te laten vastleggen. Allereerst omdat er dan geen misverstanden kunnen ontstaan. Niet alleen tussen u als verstrekker van de lening en degene die hem ontvangt, ook bij de fiscus. Leg in de akte in elk geval de belangrijkste afspraken vast, zoals de leensom, de hoogte van de rente, de rentevaste periode, het moment waarop de rente betaald moet worden, het aflossingsschema en de opzegredenen.

Het is aan te raden om de lening in te schrijven als een hypothecaire lening. Dat versterkt uw financiële rechtspositie, mochten er in het geval van financiële tegenslag van uw debiteur andere schuldeisers zijn. Voor een hypothecaire inschrijving moet u wel toestemming hebben van de eerste hypotheeknemer, meestal de bank.

Beste keuze?

Of een familielening het beste alternatief is voor een (aanvullende) hypotheek, hangt af van veel verschillende factoren. Niet alleen van uw vermogenspositie, ook van het inkomen en vermogen van uw kind.

Advies is daarom altijd maatwerk. Precies het soort maatwerk waarvoor u een gecertificeerd financieel planner met het FFP-Keurmerk inschakelt. Die zet de mogelijkheden voor u op een rij, rekent de scenario’s door en duidt de gevolgen op korte en langere termijn. Zo kunt u de juiste keuze maken en optimaal profiteren van uw vermogen en de fiscale mogelijkheden.