Stellen die trouwen, doen dat binnenkort niet meer automatisch in algehele gemeenschap van goederen. Deze beperking van de huwelijksgemeenschap heeft voor hen gevolgen voor de hoogte van de erfbelasting wanneer één van de partners overlijdt. Dat  kan voorkomen worden met de volgende opties.

Het wetsvoorstel tot inperking van de huwelijksgemeenschap voor nieuwe huwelijken is afgelopen voorjaar door de Tweede Kamer aangenomen en moet op 1 januari 2017 ingaan. De belangrijkste veranderingen zijn:

  • Bezittingen en schulden opgebouwd vóór het huwelijk worden toegekend aan het vermogen van de partner van wie de bezittingen of schulden waren voor het huwelijk.
  • Erfenissen of giften aan één van de partners tijdens het huwelijk worden uitsluitend toegekend aan die partner.

Meer hierover leest u in dit artikel.

Meer erfbelasting

Zodra de wettelijke definitie van de huwelijksgemeenschap verandert, hebben uitsluitingsclausules geen zin meer. Zulke clausules worden nu vaak opgenomen in erfenissen of giften om te voorkomen dat de partner na een scheiding de helft van de erfenis of gift krijgt.. Vaak gaat het om zogenoemde ‘zachte’ of ‘flexibele’ uitsluitingen. Daarin staat dat de erfenis of de gift bij overlijden van de begunstigde alsnog wordt opgenomen in de huwelijksgemeenschap.

Door de wetswijziging verandert dit. Het geërfde of geschonken vermogen maakt straks geen deel uit van de huwelijksgemeenschap, of er nu sprake is van een clausule of niet. Daardoor moeten de achterblijvende partner en de kinderen meer erfbelasting betalen. Zeker als er sprake is van een aanzienlijk vermogen van één of beide partners, kan het om hoge bedragen gaan.

Rekenvoorbeeld

Om u een indruk te geven van de financiële gevolgen van de verandering in de wet, hebben wij de oude en de nieuwe situatie naast elkaar gezet voor een gezin met twee kinderen, waarvan één van de ouders is overleden.

OudNieuw
Gezamenlijkehuwelijksvermogen€ 5.000.000€ 5.000.000
Heteigen vermogen van de overleden partner dat na het overlijden tot dehuwelijksgemeenschap gaat behoren€ 1.000.000€ 1.000.000
Waardenalatenschap:
Huwelijksgemeenschap€ 2.500.000€ 2.500.000
Hetdeel van het eigen vermogen van de overleden partner dat tot de erfenis gaatbehoren€ 500.000€ 1.000.000
Totalenalatenschap€ 3.000.000€ 3.500.000

In de oude situatie bedraagt het erfdeel van zowel de partner als de kinderen € 1.000.000. Dit bedrag wordt als volgt belast:

PartnerKind 1Kind 2
Erfdeel€ 1.000.000€ 1.000.000€ 1.000.000
Vrijstelling (afgerond)€ 636.000€ 20.000€ 20.000
Belastbaar deel€ 364.000€ 980.000€ 980.000
Erfbelasting: 10% over € 122.000 (afgerond)€ 12.200€ 12.200€ 12.200
Erfbelasting: 20% over het meerdere van 122.000€ 48.800€ 171.600€ 171.600
Te betalen erfbelasting€ 61.000€ 183.800€ 183.800
Totaal€ 428.600

In de nieuwe situatie betalen zij aanzienlijk meer erfbelasting:

PartnerKind 1Kind 2
Erfdeel€ 1.166.667€ 1.166.667€ 1.166.667
Vrijstelling (afgerond)€ 636.000€ 20.000€ 20.000
Belastbaar deel€ 530.667€ 1.146.667€ 1.146.667
Erfbelasting: 10% over € 122.000 (afgerond)€ 12.200€ 12.200€ 12.200
Erfbelasting: 20% over het meerdere van 122.000€ 81.733€ 204.933€ 204.933
Te betalen erfbelasting€ 93.933€ 217.133€ 217.133
Totaal€ 528.199

Huwelijkse voorwaarden of algehele gemeenschap van goederen

Om te voorkomen dat uw nabestaanden veel meer erfbelasting moeten betalen, kunt u het beste goede huwelijkse voorwaarden laten opstellen. Daarin laat u bijvoorbeeld opnemen dat de waarde van het eigen vermogen van de partner bij overlijden wel wordt verrekend. Zo creëert u maatwerk voor uw situatie en voorkomt u hogere erfbelasting.

Een andere mogelijkheid is om te kiezen voor algehele gemeenschap van goederen. In dat geval wordt bij overlijden ook het eigen vermogen dat de partners voor het huwelijk hadden 50-50 verdeeld. Houd er rekening mee dat deze verdeelsleutel ook geldt als u gaat scheiden.

Als één van de partners een aandelenbelang van 5% of meer heeft in een vennootschap, is er nog een aandachtspunt. Over het vermogen van de vennootschap dat van de aandeelhouder is, heft de fiscus bij overlijden namelijk 25% inkomstenbelasting. Vallen de aandelen in de huwelijksgemeenschap, dan betaalt u inkomstenbelasting over de helft van het belang. Zo niet, dan heft de fiscus inkomstenbelasting over het gehele belang.

Financiële tegenvallers voorkomen

Gaat u trouwen en bent u vermogend of verwacht u op termijn een aanzienlijke erfenis of gift? Bent u al getrouwd en is uw financiële situatie veranderd of heeft u nooit stilgestaan bij de verschillen tussen huwelijkse voorwaarden en algehele huwelijksgemeenschap? Maak dan eens een afspraak met een gecertificeerd financieel planner. Sommige financieel planners zijn gespecialiseerd in specifieke thema’s zoals schenken en erven. Zij heten estate planners.

Samen met uw estate planner bepaalt u of het verstandig is om (nieuwe) huwelijkse voorwaarden te laten opstellen. Zo voorkomt u dat u in een verdrietige tijd ook nog wordt geconfronteerd met financiële tegenvallers. Het aanpassen van huwelijkse voorwaarden kan in sommige gevallen zelfs al direct voordeel opleveren, bijvoorbeeld als er sprake is van een aandelenbelang van 5% of meer in een bedrijf of als u als directeur-grootaandeelhouder bijvoorbeeld privébezittingen verhuurt aan uw bedrijf.